TL;DR - Brzi odgovor
Takozvana „alergija na hladnoću“, medicinski poznata kao hladna urtikarija je reakcija kože koja se javlja nakon izlaganja hladnom vazduhu, vodi ili naglim promenama temperature. Kod dece se najčešće ispoljava crvenilom, svrabom, otokom i pogoršanjem atopijskog dermatitisa. Podrška kožnoj barijeri, pravilna nega i suplementacija omega masnim kiselinama mogu doprineti ublažavanju simptoma.
Šta je alergija na hladnoću?
Alergija na hladnoću, medicinski poznata kao hladna urtikarija, predstavlja preosetljivu reakciju kože koja se javlja nakon kontakta sa hladnim vazduhom, vodom ili predmetima niske temperature. Reakcija se najčešće manifestuje na koži, ali kod osetljivijih osoba može zahvatiti i šire delove tela. Hladna urtikarija spada u fizičke oblike urtikarije i čini približno 5–10% svih slučajeva fizičke urtikarije, pri čemu se češće javlja kod osoba sa osetljivom ili atopijskom kožom.
(Izvor: Mayo Clinic - Cold urticaria)
Kako izgleda alergija na hladnoću kod dece?
Kod dece se alergija na hladnoću najčešće ispoljava kroz sledeće simptome:
- crvenilo kože
- svrab i peckanje
- osip nalik koprivnjači
- otok usana, kapaka ili šaka
- pogoršanje postojećih kožnih problema
Simptomi alergije na hladnoću najčešće se javljaju u roku od nekoliko minuta nakon izlaganja hladnoći i obično se povlače u periodu od 30 minuta do nekoliko sati nakon prestanka izlaganja hladnoći.
(Izvor: American Academy of Dermatology - Urticaria)
Kako biste lakše prepoznali sezonske obrasce alergija kod mališana, preporučujemo da pogledate kalendar alergija za decu.
Da li je alergija na hladnoću povezana sa atopijskim dermatitisom?
Iako nisu isto stanje, alergija na hladnoću i atopijski dermatitis mogu da budu povezani. Deca sa atopijskim dermatitisom imaju oštećenu kožnu barijeru i povećanu sklonost inflamatornim reakcijama, zbog čega hladnoća može delovati kao okidač simptoma.
Atopijski dermatitis je jedno od najčešćih hroničnih kožnih oboljenja u detinjstvu i pogađa približno 15–20% dece, zbog čega veliki broj mališana ima povećanu osetljivost kože i sklonost reakcijama na hladnoću
(Izvor: National Eczema Association)
Zašto hladnoća pogoršava stanje kože?
Tokom hladnih meseci dolazi do:
- smanjenja vlažnosti vazduha
- isušivanja kože
- smanjenog lučenja prirodnih lipida
Ovi faktori narušavaju zaštitnu funkciju kože i omogućavaju lakši prodor iritansa i alergena, što dovodi do jačih reakcija.
(Izvor: Cleveland Clinic - Dry skin and cold weather)
Kako se alergija na hladnoću kontroliše?
Alergija na hladnoću se ne „leči“ jednokratno, ali se simptomi mogu držati pod kontrolom kroz:
- izbegavanje naglih promena temperature
- adekvatnu zaštitu kože tokom zime
- redovnu hidrataciju i negu
- jačanje kožne barijere i imunog sistema
- ako opšte mere ne pomognu lekar može preporučiti lekove
Kod dece sa hroničnim alergijskim stanjima važno je delovati dugoročno.
Uloga omega masnih kiselina kod alergija i atopije
Omega-3 i omega-6 masne kiseline učestvuju u regulaciji inflamatornih procesa i očuvanju integriteta kožne barijere. Njihov unos može imati značajnu ulogu kod dece sa atopijskim i alergijskim poremećajima.
(Izvor: National Institutes of Health - Omega fatty acids)
Ulje crne ribizle i GLA kod atopijskih poremećaja
Ulje crne ribizle je prirodan izvor GLA (gama-linolenske) omega-6 masne kiseline, koja doprinosi normalnoj funkciji kože i smanjenju inflamatornih procesa.
(Izvor: NIH - Gamma-linolenic acid)
Vitamin D3 i imuni sistem
Vitamin D3 ima važnu ulogu u regulaciji imunog odgovora i doprinosi normalnoj funkciji imunog sistema, što je posebno važno kod dece sa alergijskim stanjima.
(Izvor: EFSA - Vitamin D and immune function)
MegoKid Allergy & Atopic - podrška deci sa alergijama
MegoKid Allergy & Atopic je hrana za posebne medicinske namene, proizvod kompanije 4U Pharma i namenjen je deci uzrasta starijeg od 6 meseci sa alergijama i atopijskim dermatitisom. Preparat sadrži:
- ulje crne ribizle (GLA omega-6)
- visoke koncentracije omega-3 masnih kiselina (1 g u 2,5 ml)
- vitamin D3
Preporučuje se kontinuirana primena u trajanju od najmanje 4 meseca.
- Deca od 6 meseci do 1 godine: 1,25 ml jednom dnevno, najbolje uveče nakon obroka
- Deca starija od 1 godine: 2,5 ml jednom dnevno, najbolje uveče nakon obroka
Klinički dokazi o omega-3 masnim kiselinama kod atopijskog dermatitisa
Klinička studija objavljena u časopisu Nutrients (2024) pokazala je statistički značajno poboljšanje kliničkog ishoda atopijskog dermatitisa, uključujući smanjenje težine simptoma, kod dece koja su koristila preparat MegoKid Allergy&Atopic u odnosu na kontrolnu grupu.
(Izvor: Niseteo et al., Nutrients, 2024)
Kada se obratiti lekaru?
Konsultacija sa pedijatrom ili dermatologom preporučuje se ako dete ima:
- izražene i učestale reakcije na hladnoću
- jake otoke ili raširen osip
- pogoršanje atopijskog dermatitisa uprkos nezi
Najčešća pitanja o alergiji na hladnoću FAQ
Da li je alergija na hladnoću opasna kod dece?
U većini slučajeva alergija na hladnoću nije opasna, ali kod izraženih reakcija sa otokom ili jačim simptomima potrebno je praćenje i savet lekara.
Kako se razlikuje alergija na hladnoću od obične iritacije kože?
Alergija na hladnoću se javlja brzo nakon izlaganja niskoj temperaturi i često je praćena svrabom, otokom i osipom nalik koprivnjači, dok je obična iritacija blaža.
Da li alergija na hladnoću može pogoršati atopijski dermatitis?
Da. Hladnoća može dodatno oslabiti kožnu barijeru i dovesti do pogoršanja simptoma atopijskog dermatitisa kod dece koja već imaju ovo stanje.
Da li alergija na hladnoću zahteva dugoročnu terapiju?
Kod dece sa ponavljanim simptomima često je potrebna dugoročna strategija koja uključuje zaštitu kože, redovnu negu i podršku kožnoj barijeri.
Da li se alergija na hladnoću javlja samo zimi?
Najčešće se javlja tokom zime, ali može nastati i leti, na primer prilikom kupanja u hladnoj vodi ili boravka u klimatizovanom prostoru.
Može li se alergija na hladnoću javiti kod beba?
Da. Kod beba sa osetljivom kožom ili atopijskom predispozicijom simptomi se mogu javiti već u prvim mesecima života.
Kada je obavezno obratiti se lekaru?
Lekaru se treba obratiti ako dete ima jake ili učestale reakcije, izražen otok, otežano disanje ili ako se simptomi pogoršavaju uprkos redovnoj nezi.
Izvori i reference
